Zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych działkowiec w drodze umowy może przenieść prawa i obowiązki do działki na rzecz pełnoletniej osoby fizycznej. Umowę zawiera się w formie pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie. W umowie działkowiec obowiązany jest wskazać uzgodnioną przez strony umowy wysokość wynagrodzenia za znajdujące się na działce nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące jego własność. Umowa przeniesienia prawa do działki ma więc charakter "umowy sprzedaży" i jako taka podlega obowiązkowi podatkowemu. Przy przeniesieniu prawa do działki mamy do czynienia z dwoma rodzajami podatków:
Podatkiem od czynności cywilnoprawnych opodatkowana jest sprzedaż i zamiana rzeczy lub praw majątkowych (art. 1 ust. 1 pkt. 1a ustawy). W związku z tym, iż umowa przeniesienie prawa do działki ma charakter „umowy sprzedaży” należy uznać, że podlega ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek zapłaty podatku spoczywa na "nabywcy" i powstaje z chwilą zawarcia umowy (art. 3 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1 pkt. 4 ustawy). Nabywca winien w terminie 14 dni od zawarcia umowy przeniesienia prawa do działki złożyć do właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania urzędu skarbowego, deklarację podatkową PCC-3 i uiścić należny podatek (art. 10 ust. 1 ustawy). Przy umowie przeniesienia prawa do działki podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego (art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy) i będzie to wartość majątku działkowca określona w umowie przeniesienia prawa do działki. Stawka podatku wynosi 2 % (art. 7 ust. 1 pkt 1a ustawy). Niektóre urzędy skarbowe interpretują wysokość tego podatku na 1 % (art. 7 ust. 1 pkt. 1b ustawy). Zgodnie z ustawą, z podatku od czynności cywilnoprawnych zwolniona jest sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli ich wartość rynkowa nie przekracza 1.000 złotych (art. 9 pkt. 6 ustawy).
Podatkiem dochodowy od osób fizycznych PIT opodatkowany jest dochód uzyskany ze sprzedaży rzeczy lub praw majątkowych i obowiązek jego zapłaty spoczywa na "zbywcy". Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 roku oddalającym skargę kasacyjną Ministra Finansów w sprawie opodatkowania sprzedaży nasadzeń, urządzeń i obiektów znajdujących się na działce w ogrodzie działkowym (sygn. akt II FSK 3660/16) oraz wyroku z dnia 17 maja 2017 roku (II FSK 1242/16) stwierdził, że "co do zasady będzie obowiązywało zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych". Wynika to z kwalifikacji prawnej przychodu ze zbycia nasadzeń i naniesień na działce, które zdaniem NSA stanowią przychód ze zbycia rzeczy (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) a nie z innych praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7). Powyższy sposób interpretacji sprzedaży majątku działkowca oznacza, że działkowiec przenoszący prawo do działki na inną osobę, będzie musiał zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych wyłącznie wtedy, gdy dokona czynności przeniesienia przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie.
Powyższy wyrok zapadł w sprawie indywidualnej, nie jest zatem wiążący dla organów skarbowych. Wydawane jednak ostatnio interpretacje podatkowe w podobnych sprawach są zgodne z wykładnią zastosowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym, iż powyższe orzeczenia NSA są wiążące w określonych stanach faktycznych w razie wątpliwości, należy się skontaktować z właściwym Urzędem Skarbowym lub wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, z późn. zm.) zwolnieniu podatkowemu podlegają położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego: grunty i budynki nieprzekraczające norm powierzchni ustalonych w przepisach prawa budowlanego dla altan i obiektów gospodarczych oraz budynki stanowiące infrastrukturę ogrodową, w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40), z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że zwolnienie z podatku związane jest z wykorzystaniem gruntów działek i nieruchomości znajdujących się na działkach w zgodzie z przepisami ustawy. Każdy działkowiec, który będzie wykorzystywał działkę lub nieruchomości znajdujące się na działce na inne cele lub w inny sposób niż zapisano to w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych to nie korzysta ze zwolnienia podatkowego i w stosunku do niego powstaje obowiązek podatkowy.
Ze zwolnienia z podatku od nieruchomości i podatku rolnego nie korzystają, więc działkowcy, którzy wykorzystują działkę lub altanę niezgodnie z ustawą, np. zamieszkują na działce, prowadzą na działce działalność gospodarczą lub zarobkową albo wynajmują altanę, całą lub część działki osobie nie posiadającej tytułu prawnego do działki albo wybudowali na działce altanę, która przekracza ustaloną w ustawie powierzchnię zabudowy. Zarząd ogrodu nie ma obowiązku zawiadamiania indywidualnych działkowców o powstałym, w stosunku do nich obowiązku podatkowym, natomiast ma obowiązek udzielić prawdziwych informacji w przypadku zapytań organów podatkowych. Każdy z działkowców w stosunku, do którego powstał obowiązek podatkowy, winien samodzielnie złożyć odpowiednią deklarację podatkową i zapłacić należny podatek bez dodatkowego zawiadomienia lub wezwania ze strony organu podatkowego czy Zarządu ogrodu.
POLSKI ZWIĄZEK DZIAŁKOWCÓW
Stowarzyszenie ogrodowe w Warszawie - KRS 0000293886
Rodzinny Ogród Działkowy im. Obrońców Wybrzeża w Świnoujściu
REGON: 007015915 – 18757 NIP: 855-14-71-811
Numer rejestru PZD: A-XLI-121-3014
